Voorwoord 1. Hebben & houden 2. Vinden & vangen

Literatuurlijst - Woordenlijst - MissMag's Pink Pages

12. Meten is weten

Je 0-nummer is verspreid, de hele oplage binnen 10 - 20 - 30 dagen op, de tam-tam heeft goed gewerkt, je bent op radio en tv geweest, tout Nederland praat over je tjidschrift, iedereen enthousiast. Dus natuurlijk ga je door!

Maar: hoe groot was je oplage en hoeveel daarvan heb je er gratis of met flinke korting weggegeven? De aandacht in de media: oprechte interesse in je tijdschrift, of was het komkommertijd, had je een goede stunt, of ging het eerlijk gezegd om lokale tv en het buurtkrantje? Enthousiaste reacties van lezers: je ouders, familieleden en vrienden, of willekeurige mensen uit je doelgroep?

Om adverteerders en geldschieters te overtuigen zul je harde data nodig hebben. Om te weten of inhoud en vormgeving aansluiten bij de verwachtingen en wensen van de doelgroep ook. Doe lezersonderzoek. Doe onderzoek bij (potentiële) adverteerders.

De toekomst (een toekomst) zit volgens velen in tijdschriften die 'op maat' gemaakt worden. Dat wil de adverteerder, dat wil de lezer. Benut dus alle mogelijke manieren om je doelgroep de maat te nemen:

• Als het goed is, heb je in het 0-nummer een antwoordkaart opgenomen waarmee je een eerste indruk krijgt van de belangstelling voor je blad (zie hoofdstuk 11). Zorg dat de vragen ook op je website staan.
  
• Ga met (potentiële) lezers praten. Vraag een aardige kioskhouder of jouw 0-nummer bij hem op de toonbank mag liggen. Bekijk de mensen die het 0-nuimmer oppakkken, spreek ze aan. Spreek ook de mensen aan die wél naar het 0-nummer kijken, en het dan niet oppakken. Hoe kan dat nou?
• Vind een beurs, conferentie, of andere manifestatie waar jouw doelgroep naar toe gaat. Regel een stand, een grote stapel 0-nummers en een goede aadachtstrekker (t-shirts, een lotereij, ballonnen, veel muziek, een groot filmscherm - afhankelijk van je tijdschrift, je doelgroep, de manifestatie en natuurlijk: je financiën). Regel een stel vrolijke jongens en meisjes die je tijdschrift uitdelen en vragen stellen aan het publiek - liefst met een enquêteformulier. Maar ga er vooral ook zelf staan. Vraag voorbijgangers wat ze van het omslag vinden, van de vormgeving, van de inhoud. Word niet boos als iemand een andere smaak blijkt te hebben dan jij. Bedenk voor wie je je tijdschrift maakt: vooral voor jezelf? Wat doe je dan op die beurs? Voor de lezer? De klant is koning! U vraagt, wij draaien!
• Vind een beurs, conferentie of andere manifestatie waar potentiële adverteerders bijeenkomen. Doe hetzelfde als hierboven: stand, vrolijke jongens en meisjes, enquêteformulier. Nu uiteraard met vragen die afgestemd zijn op de adverteerder: wilt u in dit blad? Waarom wel, waarom niet?
• Plaats een enquête op je website en laat de resultaten direct zien op de site zodat respondenten niet het idee hebben dat hun antwoorden ergens in een zwart gat of een diepe bureaula verdwijnen. Doe ook echt iets met de reacties. Je kunt op je site bijvoorbeeld ook een prikbord opnemen, of een pagina waar lezers kunnen discussiëren met de redactie. Ook hier: laat zien dat je iets doet met de ideeën die worden ingezonden. Leg op z'n minst uit waarom je wel of niet voor dit onderwerp, deze foto's, deze auteur, deze rubriek hebt gekozen? Leer je lezers kennen en zorg dat de lezers jou leren kennen. Kortom: maak van je website een 'community' : een ontmoetingsplaats voor medewerkers én lezers die zich betrokken voelen bij je tijdschrift en die mee willen werken om het nóg beter te maken. Nog een leuke: bouw de mogelijkheid in dat bezoekers leuke citaten of illustraties van je site of uit je tijdschrift als e-kaart naar vrienden en bekenden kunnen sturen. Uiteraard met het adres van je website! Goede reclame en er hoeft geen boom voor om.

Last but not least: bekijk kritisch naar de financiën. Vergelijk de cijfers die je begroot had met de werkelijke uitgaven en inkomsten. Probeer de verschillen te verklaren. Waren het eenmalige mee- of tegenvallers of deugde je begroting niet? Bereken eerlijk wat de kosten voor volgende nummers zullen zijn: acquisitie, productie, distributie,. Wat voor trends kun je op grond van je onderzoek bij lezers en adverteerders voorspellen: welke uitgaven, welke inkomsten - binnen 6 maanden, binnen een jaar, binnen 3 jaar?

Kijk terug: wat heb je geleerd, hoe leuk vond je het, wat heeft het je gekost of opgeleverd? Kijk vooruit: wat zijn de min- en pluspunten als je doorgaat, als je stopt, als je nog een - geheel vernieuwd nu nog beter! - 0-nummer maakt? Raadpleeg de sterren, de I-ching, een waarzegger, de bank, je schoonvader. En neem dan weloverwogen een beslissing: natuurlijk ga je door!

Oud goud & open deuren

Waarom tijdschriften soms ten onder gaan:

• Amerika: "Te weinig lezers, en adverteerders weten het blad niet te vinden vanwege het kleine bereik en de beperkte redactionele formule." (Alexander Nijeboer, De Volkskrant)
• Amerika: "De impulsen ontbreken die het blad tot verplicht leesvoer voor modaal geïnteresseerden maakt." (Alexander Nijeboer, De Volkskrant)
• De UitVinder: wegbezuinigd. Het tijdschrift was afhankelijk van sponsors die de kraan dichtdraaiden.
• "Een ondoordachte bladformule, concurrentie, de kleine Nederlandse markt, ze komen (..) regelmatig ter sprake als oorzaak van de floppen en fiasco's (van tijdschriften). Het aardigste struikelblok is echter wat (..) omschreven wordt als 'botsende humeuren en conflicterende temperamenten.'" Ed Schilders in De Volkskrant (10 mei 2002) 
• "Hoe lang heeft PIM nog te leven? De verkoopcijfers van het satirische Politiek Incorrect Magazine zijn dramatisch. (..) Tussen de redactie van het 'maandblad' en uitgever Hans van Brussel is een oorlogje uitgebroken over de verkoopcijfers. 'PIM ligt in comateuze toestand op de parkeerplaats die uitgever heet', meldt redacteur Marck Burema."  Circuit, De Volkskrant.
• "Er gingen geruchten dat het stoppen van ZSM ook te maken had met de verkoop aan Sanoma, de boel moest als het ware opgepoetst worden. Maar daar zullen we wel nooit achter komen. Officieel is ZSM opgeheven omdat de directie niet het idee had dat de titel op korte termijn winstgevend zou worden. Dat begrijp ik ook wel van VNU, die gaan voor het grote resultaat op korte termijn." Edwin Ammerlaan, in Adformatie 48, 2002.
• "Achteraf hebben we allemaal redenen voor het falen van Prenza verzonnen. De timing, de vorm, het feit dat het in de kiosk niet op de goede plekken lag. Maar zo mis als bij Prenza is het nooit eerder geweest. De markt was er gewoon niet rijp voor. De chemie was aan alle kanten verkeerd." Mat Heffels, in Adformatie 48, 2002.

Lezersonderzoek:

• "We peilen wekelijks de lezerswaardering via een accesspool op internet. Een panel van 20.000 respondenten laat wekelijks de leesscores zien en daarmee sturen we de redacties aan. Zo worden we inhoudelijk steeds beter." Nico van Zetten, directeur van Audax, in Media Facts, 2/2002.

Tips & Tools

• Ga je door met je tjidschrift? Meld de titel dan onmiddellijk aan bij de database van MissMag.nl. Neem minstens een basispakket, want zo verzeker je je van een hoge plaats bij alle zoekopdrachten en krijg je alles dat je nodig hebt om potentiële abonnees en adverteerders te overtuigen: een foto van je tijdschrift, de redactieformule, de adresgegevens, enz. Maak het de adverteerder nog makkelijker en neem ook je advertentietarieven op. Voor meer informatie, zie www.missmag.nl
• Hou deze pagina's in de gaten, want binnenkort verschijnt hier deel 2 van de dommiecursus: Hoe hou je een tijdschrift in de lucht! We moeten nog gaan schrijven, maar de toverwoorden zijn (waarschijnlijk): klantgericht, up-to-date, en onweerstaanbaar!