|
|
Als je redactionele formule nog niet erg specifiek is, vul deze dan nu samen met je redactieteam verder in:
- Welke vaste rubrieken? Interviews, redactionele artikelen, reportages, recepten, een horoscoop, mode, sport, ingezonden brieven, enz. enz.?
- Inhoudelijke artikelen: opiniërend, verklarend of beschrijvend? Informatief, educatief of recreatief? Objectief of persoonlijk? Diep of breed? Eénmalig of een doorgaande lijn?
- Hoe breng je samenhang in al die losse onderdelen? Heeft ieder nummer dezelfde opbouw - duidelijk herkenbaar aan pagina-opmaak, kleurgebruik, illustraties? Of organiseer je de inhoud per keer rond een aantal thema's: een interview, een column, een reportage over thema 1, en dan idem dito over thema 2? Een inhoudsopgave is belangrijk, maar in tijdschriften wordt over het algemeen vooral gebladerd. Niet eens altijd van voor naar achter, een groot percentage mensen leest tijdschriften bij voorkeur van achter naar voren.
- Hoe krijg je een bladerende lezer zover dat hij/zij een tekst gaat lezen? Bladeren en plaatjeskijken kun je in de kiosk, maar lezen doe je op de bank, in de trein, of op de wc. De kop van een artikel, de intro en de streamers trekken de blik van de kijker en maken van de kijker een lezer. Ja, natuurlijk, dat is iets voor vormgevers en niet voor tekstschrijvers, maar leg in je redactionele formule toch maar vast hoe je koppen, intro's, streamers gaat gebruiken.
- Hoe krijg je een lezer zover dat hij/zij blijft lezen? Leg vast hoe lang een artikel, een column, een reportage maximaal mag zijn. Verdeel teksten zo over het tijdschrift, dat iedere lezer in elk deel van het blad wel iets van z'n gading vindt: korte berichtjes, een column, een wat langer artikel, en weer wat korte berichtjes. Maak een stramien voor de inhoud en hou je daaraan. Onderaan pagina 23 eindigen met 'lees verder op pagina 78'? De echte lezer gaat direct door naar pagina 78 en vergeet vervolgens pagina 24-77. De rest (de meerderheid!) stopt met lezen onderaan pagina 23 en gaat weer bladeren.
- Hoe schrijf je een goed artikel, of een column, een reportage of een interview? Misschien dat we daar ook nog eens een 'dommie' cursus over gaan maken. Tot die tijd is ons advies: schakel ervaren tekstschrijvers in. Schrijven lijkt makkelijk - woorden achter elkaar zetten - maar leesbaar schrijven is een kunde, en goed schrijven een kunst. Ook een tekst heeft een lay-out, sorry, bij tekstschrijvers heet dat een structuur: opening, boodschap, conclusie, uitsmijter, en een ritme: kort - lang - kort - kort - lang, enz., Maar: ieder soort tekst stelt andere eisen, en iedere doelgroep ook.
- Heel belangrijk: hoe zwaar weegt de waarheid? Moeten alle feiten, cijfers, namen en: citaten! gecontroleerd worden - bij de bron of is het genoeg als het 'ergens' staat? Als een artikel (onder meer) gebaseerd is op (telefonische) interviews of gesprekken: mogen de betrokkenen de tekst vóór publicatie lezen? Corrigeren? Redigeren?
- Om je lay-out te testen kun je een 'mood-board' of collage maken - zie hoofdstuk 6. Je kunt hetzelfde doen voor je teksten: maak een collage van eigen of geleende stukjes tekst. Laat zien hoe teksten er op de pagina uit zullen zien (lettertype, aantal kolommen, verhouding wit/zwart, verhouding tekst/illustraties), en: plak er voorbeelden bij van zinnen en woorden die wél of juist absoluut niet kunnen. Plak er een woordenlijstje bij: spreek je de lezer aan met 'lieve lezer', met 'u', of met 'jij'? Is iets mooi of cool, aanbevelenswaardig of vet gaaf? Plak er foto's, een profiel en/of citaten van je doelgroep bij, zodat de tekstschrijvers niet voor een zwart gat schrijven, maar voor een duidelijk herkenbare lezersgroep.
- Hoe maak je van een toevallige lezer een abonnee? Een bladeraar is in feite een zapper: iemand die van hot naar her springt. De bladeraar fladdert in een tijdschrift van voor naar achter, en op de pagina van rechts naar links en weer terug. Maar: fladdert ook tussen tijdschriften en zal niet snel een abonnement nemen. Er zijn drie respectabele strategieën om van een bladeraar een abonnee te maken:
- Zorg dat de lezer wil weten hoe het verder gaat, hoe het afloopt. Dat kan natuurlijk met een vervolgverhaal, maar ook met vaste auteurs, columnisten, onderwerpen. Zorg dat er in thema's en teksten een duidelijke doorgaande lijn is van het ene nummer naar het volgende - met liefst een niet te lange tijd tussen opeenvolgende nummers. Wat ook werkt: een vooruitblik op wat de lezer in het volgende nummer kan verwachten.
- Biedt de lezer unieke informatie die elders (tv, internet, andere tijdschriften) niet of niet zo makkelijk te vinden is. Openingstijden. Recepten. Achtergrondinformatie. Roddels. Cheats. Wetenschappelijk nieuws.
- Geef de lezer niet alleen een tijdschrift, maar een identiteit: wij lezen Vrij Nederland, ik lees Miljonair, jij leest de Kleine Aarde.
- Minder respectabele manieren die ook door waspoeders en benzinestations gebruikt worden: bonuspunten, kortingen, cadeautjes. Ja, natuurlijk, het doel heiligt de middelen, maar het heeft niets met teksten en thema's te maken en hoort dus niet in dit hoofdstuk. in een later hoofdstuk komen we op dit onderwerp terug.
|
Kadertekstje
Hulp:
Schrijven lijkt makkelijk, maar leesbaar schrijven is een kunde, en goed schrijven een kunst. Schakel daarom zeker bij de start van je blad ervaren tekstschrijvers in.
Redactie & Co
De Redactie
Redactieraad
|
|
|
Tips & Tools
- Op internet vind je veel richtlijnen voor leesbare websites: to the point, kort maar krachtig, duidelijk gestructureerd. Lezers van websites zijn bijna per definitie zappers. Makers van websites hebben geleerd daar rekening mee te houden, omdat ze direct kunnen zien wat lezers doen: tijd per pagina, doorklikrates voor hyperlinks, enz. Een tijdschrift lees je anders dan een website. Maar: wat weten we bij gedrukte media eigenlijk van de tijd per pagina, de doorblader snelheid en de leesstrategieën van de toevallige lezer, de trouwe lezers, de vaste abonnee? Op internet is de klant al koning, in de gedrukte media vaak nog niet. Een leerzame les voor tekstschrijvers en redacteuren: zet je tekst op internet en laat de bezoeker klikken als hij/zij na de kop, het intro, de eerste paragraaf enz. het vervolg wil zien. Sluit weddenschappen af: hoeveel procent van de lezers leest/klikt door tot aan het eind van het artikel?
- Redactie & Co een bureau voor werving & selectie van vaste en tijdelijke redactionele medewerkers.
- De Redactie: bureau voor tijdelijke (en permanente) redactiekracht.
- Redactieraad biedt ondersteuning voor redacties van bedrijfsbladen en intranetten: kant-en-klare artikelen, cartoons, puzzels en meer.
|
|
